Öncelikle, fiber lazer kesim makineleri için kış mevsimi gerçekten çok tehlikelidir. Özellikle imalat sektöründe en ağır maliyetli arızalar makine çalışırken yaşanmaz. Bunun yerine, genellikle kışın buz gibi soğuk bir gecede, makine kapalıyken meydana gelir.
Nitekim, lazer kaynağının, QBH fiber optik kablosunun ve kesim kafasının içindeki su donabilir. Haliyle, soğutma suyunun donması fiziksel genleşmeye neden olur. Üstelik bu genleşme iç boruları ve milyonlarca liralık optik modülleri patlatır. Ayrıca, lazer üreticileri donma arızalarını asla garanti kapsamına almaz. Bu yüzden, fiber lazer kış bakımı konusunda kulaktan dolma bilgilerle hareket etmeyin.
1. Lazer Kesimde “Doğru Bilinen Yanlışlar”
Aslında sahada en sık karşılaştığımız makine arızaları tamamen yanlış önlemlerden kaynaklanır. İşte fiber lazer dünyasındaki yıkıcı yanlışlar:
- YANLIŞ: “Otomobil antifrizi donmayı çözer.”
- DOĞRU: Otomotiv antifrizleri fiber lazerler için kesinlikle zehirdir. Çünkü içlerindeki silikatlar mikroskobik soğutma kanallarını tıkar. Aynı zamanda suyun iletkenliğini aniden yükseltir. Sonuç olarak bu durum rezonatörü yakar. Dolayısıyla, sadece endüstriyel lazer antifrizleri (Dowfrost vb.) kullanmalısınız.
- YANLIŞ: “Atölyemiz yalıtımlı, içerisi sıfırın altına düşmez.”
- DOĞRU: Özellikle uzun tatillerde ısıtıcısı kapanan atölyenin iç sıcaklığı hızla düşer. Esasen suyun donması için -10°C gerekmez. Örneğin, sadece -1°C bile durgun suyun donması için yeterlidir.
- YANLIŞ: “Mesai bitince makinenin şalterini indirmek en güvenlidir.”
- DOĞRU: Sistemde lazer antifrizi yoksa şalteri tamamen indirmeyin. Nedeni ise, hareketsiz durgun su çok hızlı donar. Buna karşılık, sirkülasyon halindeki suyun donması çok daha zordur.
2. Kusursuz Fiber Lazer Kış Bakımı İçin 5 Adım
Kısacası, kış aylarında makinenizin sağlığını korumak çok önemlidir. Bu nedenle, aşağıdaki adımları üretim tesisinizde standart bir kural haline getirin:
Adım 1: Doğru Antifriz Oranını Ayarlayın
İlk olarak, atölyenizin sıcaklığı kışın +5°C’nin altına düşüyorsa, sisteme mutlaka lazer uyumlu antifriz ekleyin. Bununla birlikte, antifriz oranını bölgenizin minimum sıcaklığına göre belirleyin:
- -10°C’ye kadar düşen yerlerde: %20 Antifriz ve %80 Deiyonize Su kullanın.
- -20°C’ye kadar düşen yerlerde: %30 Antifriz ve %70 Deiyonize Su ekleyin.
Önemli Not: Antifriz oranını %30’un üzerine kesinlikle çıkarmayın. Çünkü antifriz kıvamlı bir sıvıdır. Eğer fazla eklerseniz suyun akışkanlığı azalır. Böylece su pompası zorlanır ve Chiller üniteniz “Su Akış Hatası” verir.
Adım 2: Chiller’i Gece Boyunca Açık Bırakın
İkinci olarak, endüstriyel antifriz bulamadıysanız Chiller’i kapatmayın. Aslında en etkili geçici çözüm budur. Yani lazer gücünü ve panoyu kapatsanız bile Chiller ünitesini açık bırakın. Böylelikle su pompası suyu sürekli çevirir. İlave olarak, ısıtıcı rezistans su 20°C’nin altına düştüğünde devreye girer. Sonuç itibarıyla suyun donmasını tamamen engellersiniz.
Adım 3: Uzun Tatillerde Suyu Tahliye Edin (Blow-Out)
Üçüncü olarak, makine bir hafta kapalı kalacaksa suyu mutlaka boşaltın. Fakat sadece vanayı açıp suyu yere akıtmak yetmez. Çünkü lazer kaynağının ve QBH fiber kablonun kıvrımlarında daima su kalır. Bu bağlamda, tahliye işleminden sonra sisteme kuru ve yağsız basınçlı hava (Maksimum 3-4 Bar) verin. Bunun yanı sıra, kompresörden gelen havanın tamamen nemsiz ve temiz olmasına dikkat edin.
Adım 4: Kompresör ve Hava Kurutucu Hatlarını Koruyun
Dördüncü olarak, kışın sadece Chiller suyu donmaz. Aynı zamanda, kesim için hava kullanıyorsanız kompresör tankındaki sular da donar. Haliyle sabah makineyi çalıştırdığınızda bu buz kristalleri koruyucu cama çarpar. Hatta cam anında patlar. Bundan dolayı, kış aylarında kompresör tanklarının altındaki tahliye vanalarını her gün açın. Mutlaka içindeki suyu boşaltın.
Adım 5: Sabah İlk Çalıştırma (Warm-Up) Kuralına Uyun
Son olarak, kış sabahları atölyeye geldiğinizde hemen kesime başlamayın. Çünkü Chiller suyu henüz ideal sıcaklığa (24°C – 25°C) ulaşmamıştır. Bunun üzerine buz gibi optik modüllere lazer göndermek termal şok yaratır. Dolayısıyla, makineyi açın ve 15 dakika bekleyin. Böylece Chiller suyunun tüm sistemi ısıtmasına izin verin.
Sonuç: Tedbir Almak Arızalardan Ucuzdur
Özetle, fiber lazer makineleri doğru iklimlendirme ile yıllarca sorunsuz çalışır. Nitekim kış aylarında yapacağınız küçük bir endüstriyel antifriz yatırımı sizi büyük masraflardan kurtarır. Bu yüzden, fiber lazer kış bakımı prosedürlerini eksiksiz uygulayın. Özellikle imalat sektöründe “bize bir şey olmaz” demeyin. Unutmayın ki, fizik kuralları her zaman galip gelir.