CypCut Kontrol Paneli Kullanımı ve Operatör Rehberi

Fiber lazer operatörlerinin gün içinde yüzlerce kez tıkladığı, CypCut arayüzünün kenarında duran o ince menü Kontrol Paneli’dir. Bu panel; makinenin eksenlerini manuel hareket ettirdiğimiz, test atışları yaptığımız ve kesim döngüsünü yönettiğimiz ana komuta merkezidir.

Bu panel ekrandaki sanal çizimlerle uğraşmaz. Doğrudan makinenin fiziksel motorlarıyla, lazer kaynağıyla ve gaz valfleriyle iletişim kurar. Özellikle kesim esnasında bir sorun yaşarsanız makineyi kurtaracak olan sihirli butonlar (Back / Forward) tamamen bu panelde gizlidir. Gelin, bu paneli yukarıdan aşağıya doğru tüm sekmeleriyle ve mühendislik detaylarıyla inceleyelim.

1. Koordinat ve Manuel Hareket (Jogging) Alanı

Makinenin kafasını ve köprüsünü el kumandası haricinde, doğrudan yazılımdan hareket ettirdiğimiz bölümdür.

Floating Coordinate (Yüzer Koordinat): Fiber lazerlerde genellikle bu mod kullanılır. Bu mod seçiliyken lazer kafasını sacın neresine götürüp “Start” derseniz, makine orayı “Sıfır (0,0)” noktası kabul eder. Ardından çizimi tam o noktadan itibaren kesmeye başlar. Öte yandan Makine Koordinatı seçilirse, makine tablanın sabit bir noktasını mutlak sıfır kabul eder.
Yön Okları (X ve Y): Makineyi sağa, sola, ileri ve geri hareket ettirir. Ortadaki butonlara basılı tutarsanız eksenler o yöne doğru kaymaya başlar.
Z Ekseni Okları (Yukarı/Aşağı): Lazer kafasını manuel olarak indirip kaldırmanızı sağlar. Kafa saca çok yakınken aşağı ok tuşuna basarsanız ve kapasitif sensör de kapalıysa kafayı saca çarpabilirsiniz. Bu tuşu her zaman çok dikkatli kullanmalısınız.
Fast (Hızlı Hareket): Bu kutucuğu işaretler ve yandaki menüden bir hız (Örn: 100mm/s) seçerseniz, yön oklarına bastığınızda makine doğrudan o yüksek hızda hareket eder. İşaretli değilse hareket daha yavaş ve hassas (Slow) olur.
Step (Adım Modu): Hassas hizalama için hayat kurtarıcı bir moddur. Bu kutuyu işaretleyip örneğin “1 mm” seçerseniz, yön okuna her tıkladığınızda makine sadece 1 milimetre hareket eder ve anında durur. Böylece göz kararı değil, milimetrik ilerleme sağlarsınız.
Jog Cut (Manuel Kesim) & Burst: Yön tuşlarına bastığınız anda lazerin ateşlenip gazın açılmasını ve sistemin kesim yapmasını sağlayan özel moddur. Operatörler bunu genellikle hurda iskeletleri parçalamak için kullanır. Burst değeri ise manuel lazer atışının yüzde kaç güçle yapılacağını belirler.

2. Lazer, Gaz ve Sensör Test Butonları

Üretime ve kesime başlamadan önce donanımların fiziksel olarak çalışıp çalışmadığını test ettiğimiz teşhis bölümüdür.

Aiming (Kırmızı Kılavuz Işık): Lazer kafasının içinden çıkan kırmızı diyot ışığıdır (Red Pointer). Görünmez olan asıl fiber lazer ışınının saca nereye vuracağını gösterir. Kafayı saca hizalarken daima bu ışığı açmalısınız.
Laser (Manuel Lazer Atışı): Bu butona bastığınız veya basılı tuttuğunuz sürece lazer kaynağı gerçek bir lazer ışını gönderir. Işının gücü “Burst” kısmında belirlenir. Optiklerin kirliliğini kontrol etmek veya saca manuel bir nokta (Punta) atmak için kullanırsınız.
Shutter (Optik Kapak): Bazı büyük güçteki rezonatörlerde güvenlik amacıyla fiziksel bir optik perde (Shutter) bulunur. Lazer ışınının dışarı çıkabilmesi için bu kapağın açık olması şarttır.
Follow (Yükseklik Takibi – BCS100): Bu butona tıkladığınızda lazer kafası saca doğru iner. Ardından kapasitif sensör devreye girer. Sonuçta kafa ayarlanan yükseklikte sacın üzerinde havada asılı kalır. Siz sacı elinizle esnetseniz bile kafa sacı takip eder. Sensör arızalarını test etmek için mükemmel bir butondur.
Blow / Gas (Gaz Testi): Yanındaki açılır menüden “Oxygen” veya “Nitrogen” seçip Blow butonuna bastığınızda, sistem o gazın valfini açar. Sonrasında nozülden gaz üfler. Oransal valfin doğru basıncı verip vermediğini buradan kontrol edersiniz.
Mark / Go Marker: Ekranda belirli bir koordinatı işaretlemenizi (Mark) sağlar. Daha sonra kafa başka bir yere gitse bile “Go Marker” butonuna basarak kafayı tekrar hafızaya aldığınız o noktaya anında geri çağırırsınız.

3. Makine Kontrol (Machine Control) Bölümü

Üretimin fiziksel olarak başlatıldığı ve anlık yönetildiği asıl komuta merkezidir.

Start / Pause / Stop: Start işlemi başlatır. Pause işlemi anlık dondurur (lazer kapanır ama kafa o noktada kalır). Stop ise işlemi tamamen iptal eder ve kafayı güvenli şekilde yukarı çeker.
Frame (Çerçeve / Alan Testi): Kesime başlamadan önce en çok basmanız gereken butondur. Frame’e bastığınızda lazer kafası kesilecek tüm parçaları içine alan sanal bir dikdörtgen çizer. Böylece kesim programının sacın dışına (boşluğa) taşıp taşmadığını önceden net bir şekilde görürsünüz.
Dry Run (Boşta Kuru Çalıştırma): Start tuşuna çok benzer. Ancak makine hareket ederken lazer ışınını kesinlikle ateşlemez ve gazı açmaz. Makine sadece gerçek kesim hızlarında mekanik rotayı izler. Simülasyonun tamamen fiziksel versiyonudur.
Simu (Simülasyon): Makineyi yerinden hiç oynatmadan, kesim rotasını sadece bilgisayar ekranında sanal bir animasyon olarak oynatır.

Ustalık Sırrı: “Back” ve “Forward” (İleri/Geri Sarma) Butonları Diyelim ki kesim yaparken sacdaki bir pas veya dalgalanma yüzünden makine sacı kesemedi. Kopma veya cüruf atma yaşandı. Hemen Pause (Duraklat) tuşuna basın. Ardından Back (Geri) tuşuna basılı tutun. Makine kestiği çizgi üzerinde geriye doğru (lazer kapalı şekilde) ilerleyecektir. Kesimin temiz olduğu o pürüzsüz noktaya kadar geri gelin. Sonrasında tekrar Start’a basarak kesimi kurtarın. Parçayı koptuğu yerden kurtarmak, atölyenizdeki hurda oranını dramatik şekilde düşürür.

Return Zero (Sıfıra Dön): Kafayı doğrudan çalışmaya başladığı ilk “Sıfır” noktasına geri gönderir.
Pt LOC / Pt CONT: Bazen Pause yapıp kafayı manuel olarak başka bir yere çekmeniz gerekir. İşi bitirdikten sonra kesimin kaldığı yere geri dönmek ve oradan devam etmek için bu tuşları kullanırsınız.

4. İşlem Sonu ve Otomasyon Ayarları

Kesim döngüsünün nasıl biteceğini ve makinenin güvenlik sınırlarını belirlediğimiz hayati alandır.

Process ends, go to (İşlem bitince şuraya git): Kesim bittiğinde lazer kafasının nereye gideceğini belirler. “Zero Point”, “Machine Zero” veya kafayı kesim biten yerde sabit bırakma ayarlarından birini seçebilirsiniz.
Process selected only (Sadece seçili olanları kes): Sacda 100 parça var ama siz mouse ile ekranda sadece 2 tanesini seçtiniz. Bu kutu işaretliyse, Start’a bastığınızda sadece o seçtiğiniz 2 parça kesilir. Sistem gerisini tamamen yok sayar. Numune kesmek için idealdir.
Soft Limit Protection (Yazılımsal Sınır Koruması): Kesinlikle aktif olması gereken bir özelliktir. Çizdiğiniz parçalar makinenin fiziksel eksen sınırlarından daha büyükse. Start’a bastığınızda makine anında “Out of Bounds” (Sınır dışı) hatası verir ve başlamaz. Bu koruma kapalıysa makine sınırları aşmaya çalışır. Sonuç olarak motorlar fiziksel bariyerlere şiddetle çarpar.
FindEdge before cutting: Kesime geçmeden önce otomatik olarak “Find Edge” işlemini yapmasını şart koşar.

5. Counter (Üretim Sayacı)

Özellikle fason çalışan veya seri üretim yapan atölyelerin performansını ölçtüğü finansal alandır.

Time (Süre): Mevcut kesim işleminin ne kadar süreceğini gösterir. Gerçek maliyet hesabı yapmak için bu değeri baz alırsınız.
Finished / Total : Bir sac plakasından 100 adet kesecekseniz, makine her Start/Stop döngüsünde bu sayacı 1 artırır. Manage butonuna tıklayarak sayacı sıfırlayabilir veya operatörlere vardiya hedefleri koyabilirsiniz.

Sonuç: Kontrolü Eline Almak

CypCut’ın bu kontrol paneli makinenin tek direksiyonudur. Sadece “Start” tuşuna basıp makineyi izlemek gerçek bir operatörlük değildir. Çerçeve (Frame) testiyle sac güvenliğini sağlamak, kesim koptuğunda Back/Forward ile parçayı kurtarmak ve Dry Run ile kinematik testler yapmak sizi ustalaştırır. Bu paneli iyi kullanırsanız makinenizi devasa bir matbaa gibi kusursuz işletirsiniz.